Nurettin Topçu çok yönlü bir insandır. Sağlam ve dürüst duruşu ile kendi döneminden bugünlere ışık saçmış bir mütefekkir, yazar ve eğitimcidir.
Yaşamı boyunca birçok gence muallim, birçok muallime de örnek olan bir şahsiyettir. Yazar Mehmet Doğan, Topçu’yu şöyle anlatır: ‘‘Mütevazı, kendine has, abartıdan, beğenilmekten ve öne çıkmaktan uzak duran, ahlakı çok önemseyen ve fikirlerini hiçbir zaman büyüterek söylemek istemeyen, olduğu gibi ifade etmeye çalışan gerçek bir düşünce adamı, ahlak adamı ve muallimdi.’’
Nurettin Topçu’nun kitaplarını okurken kendi dünyamızda var olan; hareket, sonsuzluk, irade, iyilik, adalet, düşünmek, isyan, hürlük, gibi birçok kelimeyi anlamı bakımından yeniden sorgulama ihtiyacı hissediyor insan. Çünkü Topçu zihnimizdeki bu kelimeleri tozlanmış raflardan alarak siliyor, parlatıyor güncelliyor ve bize yeniden teslim ediyor.
Nurettin Topçu, İslam âleminin, hareketsizlik, şaşkınlık ve tembellik gibi haller içinde karanlıkta kaldığı bir dönemin aydınıdır. Döneminin sıkıntılarını gören ve üzerine düşünen, Topçu ‘hareket’ mefhumu ile dimağlara ve gönüllere hitap eder.
Nurettin Topçu, kendi felsefesinin adını verdiği Hareket dergisinin de kurucusudur. Hareket dergisi O’nun düşüncelerinin, hadiselere bakışının, yaşayışının ve var oluş şeklinin dallanıp çiçeklendiği, meyve verdiği yerdir.
Nurettin Topçu, Hareket Dergisi vesilesi ile etrafında birçok yazar yetiştirmiştir. Yetiştirmiş olduğu bu genç kalemler ile güçlü yazıları ve azalmak bilmeyen öğrenme ve öğretme sevdası ile hareketsizliğe, atalete ve küfre meydan okumuştur.
Nurettin Topçu’ya göre var olmak düşünmenin ve hareket etmenin ta kendisidir. O’na göre var olmak için düşünme ve hareket etme birlikteliği şarttır. Topçu: ‘Aleme yayılan, sonsuzluğa doğru yönü olan sonra ferd hayatımıza doğru dönüşe hareket’ diyor.
Nurettin Topçu, birbirinden hiç ayırmadığı var olmak, hareket ve düşünce mefhumlarına şöyle değiniyor:‘‘Gerçek manasıyla var olmak, hareketleri ile düşüncesini sonsuzluğa istinad ettirmek demektir ve böylelikle kendi varlığını sonsuzlukta aramak demektir."
Diyebiliriz ki Nurettin Topçu’nun lügatinde hareket kelimesinin manası sonsuzluk ile bir yolculuk gerektirmektedir. Bu bir kalp ve ahlak yolculuğudur. Kendini bulma yolculuğudur. İnanmış bir ruhun ışık saçan varlığının yolculuğudur.
Diyebiliriz ki Topçu için hareket düşüncelerin, ahlakın, iyi davranışın eşlik ettiği, sonsuzluğa hür bir yolculuktur.
Topçu iyiliği şöyle tanımlar: ‘‘iyilik, yanında kötülük yapılamamasıdır.’’ Topçu’nun bakış açısıyla ‘iyilik’ kelimesinin manası hiç şüphesiz çok derindir. Bu tanımı okuduktan sonra aklıma gelen ilk kelime samimiyet oldu. ‘‘İyilik eden mükâfat beklediği an tefecidir.’’diyen Cemil Meriç de samimiyete vurgu yapmıştır. Samimiyet yani iyiliğin doğduğu ışık, beklentisizlik, saf ve nurani olan…
Nurettin Topçu’nun üzerinde durduğu bir diğer konu ise iradedir:
‘‘İrade, bizim dış dünyaya karşı koyduğumuz iç kuvvettir diyen Mütefekkir, iradenin kaynağının sonsuzluk iradesi olduğunu vurgular.
Topçu; ‘‘İrade ancak hayır diyebilmekle başlar’’ diyor. Kimin kime hayır diyebilmesi? Ruhun bedenin arzularına, nefsin Dünya’ya hayır diyebilmesi…
Diyebiliriz ki İnsanı insan yapan da irade terbiyesidir. Çünkü insan, nefsinin arzu ve isteklerine hayır diyebildiği kadar ahlaklıdır. Ahlaklı olduğu kadar vicdanlıdır. Vicdanındaki sesin diriliği kadar imanlıdır. İnsan vicdanıyla yüzleşebildiği ölçüde iyileşebilir. İnsan iyileşti mi aile iyileşir, aile iyileşti mi toplum iyileşir.
Nurettin Topçu ‘hür insanı ve hür olmayan insanı’ şöyle tanımlar: ‘‘Hür insanda iki kuvvet hâkimdir. Bunlar harekete geçme kuvveti ve yasak edici kuvvettir.’’
Nurettin Topçu’nun hür insan tanımında iradenin harekete geçmesine şahit oluyoruz. Şu halde hürriyet, insanın iradesi ile karşısına çıkan kuvvetleri durdurmasıdır.
Hür olmanın en önemli şartlarından birinin ferd halinde ilerlemek olduğunu vurgulayan Topçu: ‘‘Eğer bir esir yetiştirmek istiyorsanız sürü halinde insanlar yetiştirin. Biz ancak ferd halinde hür olabiliriz’’ der.
Diyebiliriz ki Topçu, sürü psikolojisinin ve kalabalıkların hürlüğe engel olduğunu vurgular ve ferdiyet bilincine davet eder.
Kıymetli Düşünür, Hür olmayan insanı ise şöyle anlatır:‘‘Her şeyi yapabilen bir şaki, her türlü suçu işlemeye kabiliyetli bir psikopat hür değildir.’’
Nurettin Topçu birkaç sayfalık bir yazıya sığmayacak kadar derin bir felsefeye sahiptir. Felsefesi yaşam biçimidir. O, söylediği, yazdığı her şeyi önce yaşayan bir mütefekkirdir. Bu sebeple O’nu okumak sorumluluklarımızı bize yeniden hatırlatıyor.
Kelimelerin ruhi anlamlarının silikleştiği bu çağda O’nu okumak, kelimelere yeniden su içirmek gibi… O’nu okumak sorumlulukları omuzlamaya hazırlanmak demek ya da omuzladığın mesuliyetlere sımsıkı sarılmak…
Bahar GÖK BARMAN
İstifade edilen kaynaklar: Nurettin Topçu: Varolmak, Yarınki Türkiye, İradenin Davası ve Nurettin Topçu belgeseli
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder